Ünlü (sesli) harfler, boğazdan çıkarken engelle karşılaşmayan, tek başına hece olabilen seslerdir.

Fıstıkçı Şahap ünsüzlerinden biriyle biten bir kelimeye c, d, g ile başlayan ek geldiğinde ekteki harfler ç, t, k'ye dönüşür (ünsüz benzeşmesi). İki heceli bazı kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında, ikinci hecedeki dar ünlü (ı, i, u, ü) düşer; buna ünlü düşmesi denir. Fıstıkçı Şahap ünsüzleriyle biten bir kelimeye c, d, g ile başlayan ek gelirse, ek ç, t, k'ye dönüşerek ünsüz benzeşmesi oluşur. Geniş ünlü (a, e) ile biten fiillere '-yor' eki geldiğinde, bu ünlüler daralarak (ı, i, u, ü) ünlü daralmasına yol açar. Türkçede iki ünlü arasına giren 'y, ş, s, n' harfleri, ses uyumunu sağlamak için kullanılan kaynaştırma ünsüzleridir. Türkçe sözcüklerde ilk hecedeki ünlü kalınsa diğerleri de kalın, inceyse diğerleri de ince olur. Sert ünsüzle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten sözcüğe c, d, g ile başlayan ek gelirse ç, t, k'ye dönüşür. İkinci hecesinde dar ünlü (ı, i, u, ü) bulunan bazı iki heceli sözcüklere ünlüyle başlayan ek geldiğinde dar ünlü düşer.