Tanzimat Fermanı (1839) ile padişahın yetkileri ilk kez kanunla sınırlandı, anayasal düzene geçişin başlangıcı oldu.

Ankara Savaşı sonrası Fetret Devri'ni bitiren Çelebi Mehmet, merkezi otoriteyi yeniden sağlamıştır. Cihan hakimiyeti mefkuresi, Osmanlı Devleti'nin tüm dünyada hükümranlık kurma idealidir. Osmanlı, 18. yüzyıldan itibaren topraklarını korumak adına Avrupalı devletler arası denge siyasetini uygulamıştır. Tanzimat ve Islahat Fermanları, azınlık haklarını genişleterek devletin dağılmasını engelleme amacı taşıyan önemli reformlardır. Divan-ı Hümayun, Osmanlı Devleti'nde padişahın danışma organı olup, yasama, yürütme ve yargı işlevlerini üstlenmiştir. I. Ahmet döneminde getirilen Ekber ve Erşed sistemi, hanedanın en yaşlı ve olgun üyesinin tahta geçmesini sağlayarak kardeş katlini önledi. Devşirme sistemi, Hristiyan çocukların toplanıp askeri ve idari kadrolarda eğitilerek devlet hizmetine alınmasıdır. Kapitülasyonlar, yabancı devletlere verilen ekonomik ve hukuki ayrıcalıklar olup Osmanlı ekonomisini olumsuz etkilemiştir.