İlk ve Orta Çağ Türk devletleri, İpek Yolu hakimiyeti için mücadele ederek önemli gelir elde etmiştir.

Göktürkler, "Türk" adını devlet ismi olarak kullanan ilk Türk devletidir. Uygurlar, Manihaizm'i benimseyerek yerleşik hayata geçen ilk Türk devletidir. Orhun Yazıtları, Türk tarihinin ve edebiyatının ilk yazılı örnekleri olup Göktürk alfabesiyle yazılmıştır. Kut anlayışı, Türk hükümdarlarına devleti yönetme yetkisinin Tanrı tarafından verildiğine inanılmasıdır. İlk Türk devletleri genellikle boylar birliği şeklinde teşkilatlanmış ve konargöçer yaşam tarzını benimsemiştir. Asya Hun Devleti'nin en parlak dönemi, Türk boylarını tek çatı altında toplayan Mete Han zamanında yaşanmıştır. Eski Türklerde devleti yönetme yetkisinin tanrı tarafından verildiğine inanılan anlayışa "kut" denir. Orhun Yazıtları, Türk tarihinin ve edebiyatının ilk yazılı örnekleri olup II. Göktürk Devleti dönemine aittir.